Het was weer een roerig vlaggenjaar. We hebben veel Palestijnse vlaggen gezien, in Nederland ontstond discussie over de nationale vlag (net als in andere landen overigens) en internationaal waren er protesten rond een vlag uit een tekenfilm. Dat en nog veel meer vexillologisch nieuws in het Vlaggenkundig Jaaroverzicht 2025.
De links in dit artikel verwijzen voor achtergrond naar berichten op BlueSky. Bovenstaande afbeelding is afkomstig van Civixplorer. Eerder publiceerde de NVvV reeds jaaroverzichten in 2021, 2022, 2023 en 2024.
Inhoudsopgave:
- Het vlaggenkundige jaar in Nederland
- Internationaal vlaggennieuws
- Lokaal vlaggennieuws
- Verenigingsnieuws
1. Het vlaggenkundige jaar in Nederland
Het jaar kende natuurlijk zijn normale vlaggendagen: Bevrijdingsdag, na de examens, op Koningsdag en op andere koninklijke verjaardagen ging de nationale vlag uit, wel of niet met wimpel. Daarnaast zijn we ondertussen ook gewend aan speciale vlaggen en hun dagen, bijvoorbeeld de Disability Pride Flag in Amsterdam, Orange the world in Rijswijk en de Pride-vlag in Brussel. Vaste dagen zijn ook de herdenkingsdag van de politie en de Dag van Europa.
Door de oorlog in Gaza was de Palestijnse vlag het meest nadrukkelijk zichtbaar in Nederland (en daarbuiten). De vlag is veel aanwezig in het straatbeeld, op festivals en bij diverse protesten, zelfs in de Tweede Kamer. Daarnaast zijn de vredesvlag en de vlag van Oekraïne nog steeds heel zichtbaar en was bij de klimaatmarsen de vlag van Nederland onder water weer te zien. Ook goed te weten dat er nieuwe strandvlaggen zijn dus!
Rood-wit-blauw
De grootste vlaggenkundige commotie ontstond echter na de protesten op het Malieveld in Den Haag. Daar werden diverse oranje-wit-blauwe vlaggen meegevoerd, die sinds jaar en dag worden gebruikt door extreem-rechts. Onderzoek (o.a. vanuit de NVvV) wees overigens uit dat het rood-wit-blauw nog meer aanwezig was.
Kort daarna ontstond een beweging om het rood-wit-blauw mee te nemen naar voetbalstadions en werden vlaggen opgehangen als protest tegen asielzoekerscentra. De angst ontstond dat de nationale vlag werd “gekaapt” door extreem-rechts. Er was echter ook een tegenbeweging om de vlag “terug te claimen“. Daarbij liep D66 voorop.
Overigens zijn er in andere landen vergelijkbare situaties, waarbij extreem-rechts de nationale vlag politiek inzet en een tegenbeweging de vlag ook actief gaat gebruiken. We zagen dit eerder in de Verenigde Staten en Australië en afgelopen jaar ook in Engeland en Polen.
Vlaggen stonden door dit alles weer nadrukkelijk in de aandacht, net als de Nederlandse Vereniging voor Vlaggenkunde. De kennis van de vereniging droeg bij aan artikelen in verschillende landelijke en regionale kranten en leden traden op in diverse nieuwsprogramma’s, zoals het NOS Journaal over het oranje-wit-blauw en EenVandaag over het rood-wit-blauw.
2. Internationaal vlaggennieuws
De NAVO-conferentie trok vlaggenkundig de aandacht met kunst en protocol. Ook actief in het nieuws was de vlag van Suriname, die dit jaar – net als het onafhankelijke land – vijftig jaar bestaat. Het meest opvallend waren echter de GenZ-protesten waar een vlag uit de Japanse anime-tekenserie One Piece werd meegevoerd, van Nepal tot Indonesië en Madagascar.
Commotie was er ook over het verbod op regenboogvlaggen bij het Songfestival en aan het Duitse parlement. Het parlement van Tsjechië verbood daarentegen Oekraïense vlaggen, waarna Oekraïne de Tsjechische vlag juist ging hijsen. Discussie over het wel / niet tonen van vlaggen was er ook in Australië, Servië en Nieuw-Caledonië en nieuwe protestvlaggen verschenen in Brazilië en Georgië.
Vlaggen kunnen ook leiden tot juridische gevolgen. Zo werd een Bulgaar veroordeeld voor het verbranden van een Griekse vlag en een Turkse voor een dans rond een vlaggenmast. In Armenië werd een medewerker van de premier ontslagen nadat bij een bezoek van premier Schoof de Armeense tafelvlag ondersteboven was opgehangen.
In de Verenigde Staten begon het jaar met de vlaggen halfstok vanwege het overlijden van voormalig president Carter, waarna discussie ontstond of ze weer gehesen moesten worden bij de inauguratie van Trump. Ondertussen heeft Trump enorme vlaggenmasten laten plaatsen bij het Witte Huis en probeert hij vlaggen van native americans en regenboogvlaggen te weren bij overheidsgebouwen.
Positiever vlaggennieuws kwam uit Indonesië waar de onafhankelijkheids werd gevierd met een vlag van 600 meter lang en in Groenland waar de internationale discussie over het eiland heeft geleid tot een spontane vlaggendag. En dit jaar werd ook de vlag van Syrië officieel hersteld na het verdrijven van voormalig dictator Assad (en diens vlag).
3. Lokaal vlaggennieuws
Bergen (Limburg) heeft als enige gemeente een nieuwe gemeentevlag, maar verdwene vlaggen haalden het lokale nieuws in IJmuiden en Rijen. In Moerdijk gingen de vlaggen halfstok en in Arnhem riep de burgemeester op de queervlag te hijsen tegen geweld. Heemskerk verspreidde een gewijzigde vlag onder de bewoners en in Schiermonnikoog werden zwarte vlaggen geplant als protest.
Daarnaast werden weer verschillende nieuwe dorpsvlaggen onthuld, onder andere in Daarnaast werden weer verschillende nieuwe dorpsvlaggen onthuld, onder andere in Beneden-Leeuwen, Schinnen, Usquert, Puiflijk, Akkrum, Asperen, De Steeg, Ten Post, Mill, Dieren, Spankeren, Lewedorp en Nieuwdorp en Ughelen:
4. Verenigingsnieuws
Binnen de Nederlandse Vereniging voor Vlaggenkunde vierden we de jaarlijkse vlaggendag en tweemaal kwam het tijdschrift weer uit. Vier keer organiseerden we een Vlaggenkunde LIVE! op ons kanaal op YouTube. De dr. Willem van Ham Prijs werd dit jaar uitgereikt aan Sebas van den Brink voor de prachtige poster met gemeentevlaggen en onze bibliotheek is in beheer gegeven bij het Rijksmuseum.
Internationaal werd het verslag van het 30e internationale vexillologische congres (ICV30) in Beijing in 2024 gepubliceerd en werd de vlag van ICV31 volgend jaar in Parijs gepresenteerd. De internationale vlaggenkundige gemeenschap werd echter opgeschrikt door het bericht dat de Chinese vereniging illegaal is verklaard door de Chinese overheid.
We sluiten het jaar af met cultuur en kunst, vlaggenkunst wel te verstaan. In Rotterdam heeft Fenix een aantal mooie werken hangen en in Amsterdam was een tijdelijke tentoonstelling van Buhlebezwe Siwani. In Nieuw-Zeeland werd een controversieel vlaggenkunstwerk verwijderd en in Madrid is net een mooie tentoonstelling geopend over de geschiedenis van de vlag van Spanje die doorloopt tot in april. Ook in 2026 is er dus vast weer iets te doen rond vlaggen!
Dat het maar een vlaggenrijk jaar mag worden!
Jakkai Siributr, The outlaw’s flags in Fenix Rotterdam. Foto: Davied van Berlo
